{"id":3459,"date":"2024-05-23T16:36:16","date_gmt":"2024-05-23T14:36:16","guid":{"rendered":"https:\/\/du-check.eu\/?p=3459"},"modified":"2024-10-01T13:14:11","modified_gmt":"2024-10-01T11:14:11","slug":"satiricni-video-mira-bulja-i-gorana-jandrokovica-sa-prve-sjednice-sabora-napravljen-je-audio-deepfake-tehnologijom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/satiricni-video-mira-bulja-i-gorana-jandrokovica-sa-prve-sjednice-sabora-napravljen-je-audio-deepfake-tehnologijom\/","title":{"rendered":"Satiri\u010dni video Mire Bulja i Gordana Jandrokovi\u0107a sa sjednice Sabora napravljen je audio deepfake tehnologijom"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Autor<\/strong>: Marko Ro\u0161ko <br><strong>Datum<\/strong>: 23. 5. 2024.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-preformatted\"><strong>Izvorna objava<\/strong> (arhivirana): <a href=\"https:\/\/ia902905.us.archive.org\/22\/items\/123454321-1\/123454321%281%29.png\"><strong>Privatni profil na TikToku<\/strong><\/a><\/pre>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-text-color has-alpha-channel-opacity has-background is-style-wide\" style=\"background-color:#ffcd05;color:#ffcd05\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tvrdnja<\/strong>: &#8220;Nema \u0161anse da je Miro Bulj ovo rekao \ud83d\ude2d\ud83d\ude2d\ud83d\ude2d&#8221;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-text-color has-alpha-channel-opacity has-background is-style-wide\" style=\"background-color:#ffcd05;color:#ffcd05\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na privatnom TikTok profilu, 21. svibnja 2024., objavljen je video koji manipulativno uz pomo\u0107 deepfake tehnologije prikazuje govor Mira Bulja tijekom sjednice Hrvatskog sabora. Snimka trenutno ima 1670 pregleda, 149 lajkova i 57 dijeljenja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U tom manipulativno prikazanom govoru, Miro Bulj izjavljuje kako bi netko drugi bio bolji izbor za predsjednika Sabora od Gordana Jandrokovi\u0107a. Nadalje, spominje TikTokera Don Polla i pu\u0161ta njegovu snimku na mobitelu. Tako\u0111er verbalno polemizira s Goranom Jandrokovi\u0107em.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iako ovaj video nema veliki broj pregleda i dijeljenja, DU-CHECK je odlu\u010dio provjeriti ovu tvrdnju jer isti profil na TikToku od 28. o\u017eujka 2024. objavljuje videozapise sli\u010dnog satiri\u010dnog karaktera, \u010diji su subjekti politi\u010dki akteri. Neki od tih videa imaju vi\u0161e stotina tisu\u0107a pregleda (arhivirno <a href=\"https:\/\/ia903404.us.archive.org\/15\/items\/12_20240523_202405\/12.png\"><strong>1<\/strong><\/a>, <a href=\"https:\/\/ia903409.us.archive.org\/19\/items\/12345_202405\/12345.png\"><strong>2<\/strong><\/a>, <a href=\"https:\/\/archive.org\/download\/12345678765\/12345678765.png\"><strong>3<\/strong><\/a>), a svi oni uklju\u010duju primjenu <a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC9869423\/\"><strong>audio deepfake<\/strong><\/a> tehnologije.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tehnologija audio deepfake koristi umjetnu inteligenciju za stvaranje realisti\u010dnog sinteti\u010dkog govora, repliciraju\u0107i glas neke osobe. Ova tehnologija mo\u017ee proizvesti novi audio koji opona\u0161a glas, ton i stil izvornog govornika, \u0161to mo\u017ee biti korisno u raznim primjenama, ali i za manipulaciju. Zbog toga je DU-CHECK smatrao va\u017enim provjeriti ovaj video i ukazati na takve tehnike manipulacije.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--40);padding-bottom:0\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Manipulirana snimka s prve sjednice 11. saziva Hrvatskog sabora<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U manipuliranoj satiri\u010dnoj snimci, Miro Bulj govori Gordanu Jandrokovi\u0107u da za predsjednika Hrvatskoga sabora predla\u017ee nekoga tko je mnogo sposobniji za tu funkciju. Stoga predla\u017ee TikTok influencera, Don Polla. U snimci se tako\u0111er prepire s Jandrokovi\u0107em koji mu izri\u010de drugu izri\u010de drugu i tre\u0107u opomenu, te mu oduzima rije\u010d. Jandrokovi\u0107 tako\u0111er nagla\u0161ava da jedini drugi kandidat za predsjednika Sabora mo\u017ee biti jedan drugi influencer koji se zove Baby Gronk.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-srcset=\"https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-1024x488.png 1024w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-300x143.png 300w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-768x366.png 768w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-1536x731.png 1536w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-512x244.png 512w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-920x438.png 920w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-1600x762.png 1600w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1.png 1785w\" decoding=\"async\"   data-src=\"https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-1024x488.png\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" alt=\"\" class=\"wp-image-3470 lazyload\"  sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><noscript><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"488\" src=\"https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-1024x488.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3470\" srcset=\"https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-1024x488.png 1024w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-300x143.png 300w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-768x366.png 768w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-1536x731.png 1536w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-512x244.png 512w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-920x438.png 920w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1-1600x762.png 1600w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/1234543211-1.png 1785w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><figcaption class=\"wp-element-caption\">Foto: Snimka zaslona TikTok objave<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">DU-CHECK analiza je pokazala da manipulativna snimka koristi prijenos sjednice 11. saziva Hrvatskog sabora koji je dostupan na YouTube kanalu <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@InternetTVHrvatskogasabora\"><strong>Internet TV Hrvatskoga sabora<\/strong><\/a>. To\u010dnije, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/live\/jZ12IvAWIJ0?si=7gLkQKQcxTbEmiHT&amp;t=2225\"><strong>dio snimke<\/strong><\/a> je preuzet tijekom izlaganja Mira Bulja, koji je tra\u017eio povredu <a href=\"https:\/\/www.sabor.hr\/sites\/default\/files\/uploads\/inline-files\/Poslovnik%20Hrvatskoga%20sabora%20-%20procisceni%20tekst%202018.pdf\"><strong>\u010dlanka 238. Poslovnika Hrvatskoga sabora<\/strong><\/a>, pri \u010demu je istaknuo da je saborski zastupnik Stipo Mlinari\u0107 nazvao premijera Andreja Plenkovi\u0107a &#8220;lopovom&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Potom Bulj pu\u0161ta audio snimku <a href=\"https:\/\/www.tiktok.com\/@stipomlinaric\/video\/7347252810573942049\"><strong>TikTok videa Stipe Mlinari\u0107a<\/strong><\/a> iz vremena predizborne kampanje, u kojem Mlinari\u0107 ka\u017ee da ne\u0107e i\u0107i u koaliciju ni s HDZ-om ni s SDP-om. Tijekom pu\u0161tanja spomenute snimke, predsjednik Sabora Gordan Jandrokovi\u0107 mu izri\u010de drugu i tre\u0107u opomenu te mu zabranjuje daljnji govor na sjednici.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-srcset=\"https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-1024x576.png 1024w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-300x169.png 300w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-768x432.png 768w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-1536x864.png 1536w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-512x288.png 512w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-920x518.png 920w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-1600x900.png 1600w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot.png 1920w\" decoding=\"async\"   data-src=\"https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-1024x576.png\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" alt=\"\" class=\"wp-image-3472 lazyload\"  sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><noscript><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3472\" srcset=\"https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-1024x576.png 1024w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-300x169.png 300w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-768x432.png 768w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-1536x864.png 1536w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-512x288.png 512w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-920x518.png 920w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot-1600x900.png 1600w, https:\/\/du-check.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/17-5-2024-2.-dio-1.-sjednica-Hrvatskoga-sabora-11.-saziv-37-10-screenshot.png 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><figcaption class=\"wp-element-caption\">Foto: Snimka zaslona 1. sjednice Hrvatskoga sabora, 11. saziv (YouTube)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U izravnoj analizi obje snimke vidljivo je da je privatni profil na TikToku preuzeo originalni zvu\u010dni zapis sa spomenute sjednice Hrvatskog sabora i izmijenio dio sadr\u017eaja, dok je drugi dio ostavio u svom originalnom obliku. To\u010dnije, opomene koje je Goran Jandrokovi\u0107 izrekao Miru Bulju zaista su se dogodile, ali su izvu\u010dene iz konteksta.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-group\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--40)\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-group\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--40)\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Satira napravljena deepfake tehnologijom<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iako je autor ozna\u010dio video kao satiru, koja je u Hrvatskoj legitimna i za\u0161ti\u0107ena pravo na slobodu govora, kao \u0161to je potvrdila nedavna <a href=\"https:\/\/www.iusinfo.hr\/sudska-praksa\/USRH2023B334AIII\"><strong>presuda Ustavnog suda<\/strong><\/a> u slu\u010daju NewsBara i Velimira Bujanca, treba napomenuti da su i satira i dezinformacije neto\u010dne, ali se <a href=\"https:\/\/www.eecis.udel.edu\/~mlm\/docs\/2018-Golbeck-WebSci-FakeNewsVsSatire.pdf\"><strong>razlikuju po namjeri<\/strong><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iako namjera odvaja dezinformacije od satire, s obzirom na sve ve\u0107i porast audio deepfakea, kao \u0161to pokazuje ovaj TikTok profil, potrebno je naglasiti da neka <a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC10395974\/\"><strong>istra\u017eivanja<\/strong><\/a> pokazuju kako ljudi ne mogu precizno detektirati umjetno stvoreni govor. Satira, koja ima humoristi\u010dki i kriti\u010dki u\u010dinak, uz pomo\u0107 audio deepfakeova tako\u0111er nosi <a href=\"https:\/\/cocreationstudio.mit.edu\/just-joking\/\"><strong>rizik \u0161irenja dezinformacija<\/strong><\/a> i mogu\u0107nost utjecaja na povjerenja u medije i politi\u010dke sustave.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-style-cs-about has-background\" style=\"background-color:#ffcd05;padding-top:var(--wp--preset--spacing--50);padding-right:var(--wp--preset--spacing--50);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--50);padding-left:var(--wp--preset--spacing--50)\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-a48333fe wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Zaklju\u010dak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-primary-color has-text-color has-link-color wp-elements-1 wp-block-paragraph\">Na privatnom TikTok profilu 21. svibnja 2024. objavljen je manipulativni video koji prikazuje govor Mira Bulja tijekom sjednice Hrvatskog sabora, koriste\u0107i deepfake tehnologiju. Video ima 1670 pregleda, 149 lajkova i 57 dijeljenja. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-primary-color has-text-color has-link-color wp-elements-2 wp-block-paragraph\">U njemu Bulj navodno izjavljuje da bi netko drugi bio bolji izbor za predsjednika Sabora od Gordana Jandrokovi\u0107a, spominje TikTokera Don Polla i sukobljava se s Jandrokovi\u0107em.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-primary-color has-text-color has-link-color wp-elements-3 wp-block-paragraph\">DU-CHECK je odlu\u010dio provjeriti ovu tvrdnju jer profil redovito objavljuje sli\u010dne satiri\u010dne videozapise s politi\u010dkim akterima koriste\u0107i audio deepfake tehnologiju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-primary-color has-text-color has-link-color wp-elements-4 wp-block-paragraph\">Manipulirana snimka koristi prijenos sjednice 11. saziva Sabora dostupan na YouTubeu. Dio snimke preuzet je tijekom Buljevog izlaganja u kojem spominje Stipu Mlinari\u0107a i pu\u0161ta njegov TikTok video. Predsjednik Sabora Jandrokovi\u0107 mu izri\u010de opomene i zabranjuje daljnji govor. U analizi obje snimke vidljivo je da je TikTok profil preuzeo dio originalnoga zvu\u010dni zapis a ostalo je napravljeno audio deepfake tehnologijom.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-primary-color has-text-color has-link-color wp-elements-5 wp-block-paragraph\">Iako je video ozna\u010den kao satira, koja je legitimna i za\u0161ti\u0107ena slobodom govora, treba naglasiti da satira i dezinformacije, iako razli\u010dite po namjeri, mogu biti neto\u010dne. Satira uz pomo\u0107 audio deepfakeova tako\u0111er nosi rizik \u0161irenja dezinformacija i podrivanja povjerenja u medijske i politi\u010dke sustave.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-primary-color has-text-color has-link-color wp-elements-6 wp-block-paragraph\">Stoga DU-CHECK ocjenjuje ovu tvrdnju kao <strong>uglavnom neto\u010dnu<\/strong> i dodjeljuje joj kategoriju <strong>satira<\/strong>.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na privatnom TikTok profilu objavljena je manipulirana snimka rasprave Mire Bulja i Gordana Jandrokovi\u0107a sa sjednice 11. saziva Hrvatskog sabora. Foto:YouTube","protected":false},"author":1,"featured_media":3482,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","footnotes":""},"categories":[142,179,148],"tags":[182,181,145],"class_list":["post-3459","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-fact-check","category-kategorija-satira","category-ocjena-uglavnom-netocno","tag-politika","tag-satira","tag-uglavnom-netocno","cs-entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3459","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3459"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3459\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4519,"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3459\/revisions\/4519"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3482"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/du-check.eu\/hr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}